Naturalne sposoby na zdrowe zęby i nie tylko

autor dnia

Jak mieć zdrowe zęby, stosując naturalne metody o naukowo potwierdzonym działaniu? Jakie są najważniejsze czynniki wpływające na zdrowie zębów? Jak powinna wyglądać prawidłowa higiena jamy ustnej i co należy uwzględnić w pielęgnacji?

Jak mieć zdrowe zęby

Od dziecka słyszałam, że mam „słabe zęby”. Rzekomo po ojcu i jego rodzinie, od jedzenia słodyczy i niewłaściwej higieny. Co do genów, to hm… nie słyszałam jeszcze, żeby istniał „gen słabego zęba”. Prędzej stawiałabym na występujące w danej rodzinie niedobory składników odżywczych, dietę, higienę. Oczywiście nikt mi wtedy nie powiedział, że na ilość ubytków wpływa wiek. Tutaj przeczytamy, że u dzieci ubytki występują częściej niż u dorosłych ze względu na szybki wzrost organizmu, w tym kości. To mogłoby na pewno częściowo wyjaśniać, dlaczego już od dobrych kilku lat dentyści rzadko znajdują u mnie ubytki (co nie znaczy, że nie szukają sobie innej pracy 😉 ). Młodzież ma podobnie (byłam jeszcze nie tak dawno młodzieżą 😉 ) oraz, jak czytamy tutaj osoby starsze, z tym, że u nich wynika to już z problemów z przyswajaniem składników odżywczych. Z wiekiem wiele nie zrobimy…

Dlaczego zdrowe zęby są takie ważne

Oczywiście, nikt nie chce bólu zęba czy próchnicy, ale chodzi tu o zdrowie całego organizmu(więcej informacji tutaj). Większość osób wie, że nieleczone zęby mogą być przyczyną zawałów serca (jeśli tak jest, w 9 na 10 przypadkach zawał będzie śmiertelny), ale są też powiązania z cukrzycą typu 2 oraz stanami zapalnymi, które uważa się za podłoże wszystkich chorób. Stany chorobowe organizmu mogą też uwidocznić się w jamie ustnej i zostać zdiagnozowane przez dentystę, dlatego regularne wizyty kontrolne u dobrego specjalisty są jak najbardziej wskazane.

Co szkodzi zębom

połówka cytryny trzymana w dłoniCzy zębom faktycznie najbardziej szkodzi cukier w diecie? A może coś innego? Większość osób zna zalecenie niemycia zębów przez pół godziny po spożyciu kwaśnych produktów np. owoców cytrusowych. Kwas z jedzenia (np. cola, ale też… kapusta kiszona) niszczy szkliwo zębów, a mycie ich szczoteczką jeszcze przyczynia się do chemiczno-mechanicznego niszczenia powierzchni zębów, skąd potem prosta droga do próchnicy. Najniższe pH na zdrowej diecie mają faktycznie owoce (i to nie tylko cytrusowe), kiszonki i wino (dodatkowe informacje tutaj).

Bakterie w jamie ustnej także produkują kwasy, stąd tak ważna jest higiena jamy ustnej. Jeśli pokarm / napój ma pH poniżej 5,3, szkliwo zaczyna być niszczone. Do tematu pH jamy ustnej wrócimy jeszcze przy okazji higieny i pielęgnacji, którą można je zmodyfikować i sobie pomóc, zamiast szkodzić. Oprócz cukru i kwaśnych produktów, jak czytamy tutaj, zębom szkodzi kwas fitynowy, który upośledza wchłanianie minerałów niezbędnych do budowy szkliwa: wapń, fosfor, żelazo, cynk i oczywiście magnez. Na szczęście na paleo nie mamy wiele kwasu fitynowego w diecie wiele (chyba tylko orzechy).

Zdrowe zęby: dieta i suplementacja

Przejdźmy więc do diety, czy raczej składników odżywczych potrzebnych zdrowym zębom. Czy dieta wpływa na zdrowie zębów? Większość odpowie twierdząco, bo przecież to podobno od słodyczy psują się zęby i zębom potrzeba wapnia… Wszelkie naturalne podejścia do zdrowia także kładą nacisk na dietę. Jak możemy przeczytać tutaj, na pewno jest wiele anegdotycznych przypadków poprawy stanu uzębienia po zmianie diety na bardziej odżywczą. Muszę przyznać, że od czasu przejścia na paleo, tj. przez prawie 3 lata już, nie miałam stwierdzonego żadnego ubytku. Co warto uwzględnić w diecie? Same pyszności 😉 Kości (rosół, szpik), tran, wątróbkę.

Do diety można dodać suplementację, m.in. wit. D3 (często zalecaną w parze z K2) oraz A (rozpuszczalne w tłuszczach, a więc w diecie nie może ich zabraknąć!) oraz probiotyki: Streptococcus salivarius K12 i M18, stosowane w formie płukanki. Inne polecane suplementy to: wit. C, koenzym Q10, niektóre związki wapnia i krzem. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na właściwą higienę jamy ustnej i stosowane w niej kosmetyki, o czym będzie dalej, bo temat jest obszerny.

Jak prawidłowo czyścić zęby

Standardem w naszej kulturze jest czyszczenie zębów przy użyciu szczoteczki i pasty, chociaż wcale nie są one niezbędne. Trzeba pamiętać, że zębów nie należy myć bezpośrednio po posiłku! Był to niestety mój błąd. Jeśli w posiłku / napoju znajdowały się kwaśne produkty, osłabią one szkliwo, a szczotkowanie jeszcze tę chemiczną szkodliwość wzmaga mechanicznie, wbijając kwas w szkliwo. Oczywiście nie znaczy to, że należy rezygnować z jedzenia owoców czy kiszonych warzyw, ale po prostu trzeba odczekać jakieś pół godziny przed umyciem zębów. Zawsze można w tym czasie sięgnąć po gumę do żucia z ksylitolem, o czym później.

Szczoteczką nie dotrzemy we wszystkie zakamarki. Dlatego mamy 3 sposoby na czyszczenie powierzchni międzyzębowych: nitka dentystyczna, irygator wodny (np. WaterPik) i małe szczoteczki, stosowane np. do czyszczenia zębów, kiedy nosi się aparat stały. Następnym etapem jest płukanie zębów płynem. Przyjrzyjmy się jeszcze kosmetykom i ich składnikom, które zapewnią zdrowie naszym zębom.

Płyny do płukania jamy ustnej i gardła

preparat do płukania zatokKsylitol może pomóc na infekcje gardła, bo działa niekorzystnie na pewne szczepy bakterii (głównie niektóre gronkowce i pneumokoki). Po płynie do płukania nosa, na który przepis znajdziecie tutaj, zrobiłam płyn do płukania ust, a nawet gardła (najprościej: 1 łyżka ksylitolu na niecałe 1/2 szklanki leniej wody), kiedy rozpoczynała mi się infekcja. Jeśli mamy już zrobiony domowy płyn do płukania nosa z ksylitolem, możemy spokojnie wykorzystać go jako płyn do płukania gardła albo zębów. Ja daję wtedy łyżkę proszku na niecałe pół szklanki wody, mieszam aż się rozpuści i płuczę gardło.

Mój płyn ma tę zaletę, że zawiera w swoim składzie sodę oczyszczoną, a ta jest silnie zasadowa, przez co korzystnie wpływa na pH jamy ustnej i chroni szkliwo zębów przed niszczącym działaniem kwasów. Można też wypłukać zęby samą wodą z sodą (więcej tutaj), zwłaszcza po kwaśnym posiłku / napoju, kiedy zęby są szczególnie wrażliwe albo po prostu awaryjnie musimy szybciej je umyć, bo się śpieszymy, żeby wyjść z domu. Tutaj zastanawiam się nawet nad szczotkowaniem zębów samą sodą bezpośrednio po posiłku.

Gumy do żucia o działaniu przeciwpróchniczym

Żucie gum z ksylitolem sprzyja wydzielaniu się śliny i zwiększonej zawartości wapnia w ślinie (dodatkowe informacje tutaj), co również pozytywnie wpływa na zdrowie zębów. Gumy z ksylitolem, w porównaniu do tych, które naszpikowane świństwem leżą przy sklepowych kasach, mają bardzo niewielką liczbę składników, których nazwy da się nawet wymówić:składniki gumy do żucia z ksylitolem na opakowaniu

Minusem są na ten moment ograniczona dostępność (sklepy ze zdrową żywnością, internet) i wyższa cena. Niektóre, chociaż całkiem smaczne, szybko ten smak tracą. No, ale powiedzmy, że żuje się je głównie dla zdrowych zębów, a nie dla smaku. Gumy to dobre rozwiązanie, kiedy nie możemy umyć po posiłku zębów, chociaż nie wszyscy są pewni, czy to nie samo żucie i zwiększenie produkcji śliny przy braku obecności cukru typu sacharoza już wystarcza do osiągnięcia efektu przeciwpróchniczego, czy może faktycznie obecność ksylitolu ma tu dodatkowe znaczenie. A tutaj link do badań, które wskazują jednak na przeciwpróchnicze właściwości ksylitolu (redukcja płytki i kwasów bakteryjnych) i remineralizujące (zwiększona produkcja śliny). A w tych badaniach zakrojonych na większą skalę  stwierdzono, że żucie gum z ksylitolem ma działanie antypróchnicze, antybakteryjne (zmniejszenie populacji S. mutans) oraz korzystnie wpływa na podniesienie pH w jamie ustnej (myślę, że to ze względu na wzrost produkcji śliny). Jako ciekawostkę dodam, że ksylitol może być stosowany w profilaktyce infekcji uszu. Były prowadzane badania nad zapobieganiem infekcji uszu u dzieci, które żuły gumę z ksylitolem i faktycznie miały mniej infekcji. Przyjemna terapia 🙂

Naturalne wybielanie zębów

Jak pisałam wcześniej, lepiej unikać stosowania wody utlenionej na własną rękę. Można natomiast zastosować… piure z truskawek 🙂 Albo pewnie też z innych owoców zawierający kwas jabłkowy. Ale uwaga: kwas! Inne metody to szczotkowanie zębów węglem aktywowanym w proszku, o którym tutaj dowiecie się więcej, oraz olejem kokosowym. Już nie wiem, gdzie to wyczytałam, ale pamiętam, że znalazłam taką informację o samym oleju kokosowym. Co ciekawe, jak czytamy tutaj, być może już zadbanie o zęby w ogóle np. przez zmianę diety lub suplementację poprawi ich kondycję na tyle, że będą mieć ładniejszy, jaśniejszy kolor.

You may also like