Przetwory owocowe bez cukru i dżem z persymon

autor dnia
Późne lato/wczesna jesień to dla mnie tradycyjnie sezon na przetwory. Tradycja bardzo piękna, przyjemna i według mnie z korzyścią dla zdrowia i portfela 😉 Wydaje mi się typowo polska, może nawet słowiańska, ale oczywiście taka nie jest. Niedawno skończyłam słuchać audiobooka „Salem’s Lot” (historia o wampirach opanowujących małe miasteczko w USA autorstwa Stephena Kinga, bo w życiu trzeba mieć trochę rozrywki i odskoczni 😉 ) i zapadła mi w pamięć wzmianka o tym, że jedna z mieszkanek miasteczka co roku spędzała sierpień w kuchni od rana do wieczora, z przyjemnością robiąc zapasy na zimę. Co najciekawsze, akcja powieści nie rozgrywa się dawno temu za siedmioma górami i za siedmioma lasami, tylko w USA w latach 70. ubiegłego wieku! Jak bardzo ten kraj musiał się zmienić w tak krótkim czasie! No, ale wróćmy do tematu.

truskawki w miseczceDomowe przetwory z owoców: dżemy, powidła, konfitury i nalewki

Według mnie przetwory z owoców to najprostszy rodzaj przetworów i chyba najsmaczniejszy, oczywiście jak ktoś lubi słodkie i owoce 😉 Przetwory z owoców to były pierwsze przetwory, jakie w ogóle samodzielnie zrobiłam. Chyba że była to jakaś nalewka owocowa na wódce, np. z własnoręcznie uzbieranych jeżyn 😉 Przyznam, że było to tak dawno, że nawet nie pamiętam 😉 Tyle że od kiedy nie jem pieczywa (na paleo nie mam takich potrzeb) i zwracam uwagę na ilość cukru w diecie, to nie za bardzo mam po co robić dżemy czy konfitury 😉 Ale jak już robię, to bez cukru.

Dlaczego warto robić przetwory bez cukru

Oto według mnie najważniejsze powody:
  • same owoce są przeważnie wystarczającym źródłem cukru w diecie, a zawartość cukru w wielu produktach rośnie pod wpływem obróbki termicznej
  • cukier (sacharoza) nie wnosi żadnych wartości odżywczych, dodaje tylko puste kalorie
  • przetwory z cukrem tracą smakowo, bo są za słodkie

Dlaczego w ogóle dodaje się cukier do przetworów z owoców

Cukier jest po prostu konserwantem. Dlatego też można go według mnie próbować zastąpić innymi i zdrowszymi substancjami o działaniu konserwującym oraz zniwelować jego brak odpowiednim przygotowaniem i przechowywaniem przetworów bez cukru.

drewniana łyżeczka i ksylitolCzym ewentualnie zastąpić cukier w przetworach

Można spróbować albo ze zdrowszym zamiennikiem (np. cukier kokosowy, ksylitol, o którym więcej poczytacie tutaj) albo jeśli smak pozwala, dodać sok z cytryny (czasem smak się wręcz o to prosi, co pokażę Wam na przykładzie dżemu z persymon). Oczywiście problem załatwi nam robienie przetworów alkoholowych czyli nalewek na spirytusie lub jeszcze lepiej, wódce 😉 Szczególnie jeśli wybierzemy owoce z dużą zawartością cukru, użyjemy odpowiedniej techniki kulinarnej oraz będziemy je właściwie przechowywać, również nie powinniśmy mieć problemu z konserwacją.

Najprostszy sposób na dżemy, konfitury czy powidła bez cukru

Umyte, obrane/pokrojone owoce można smażyć na patelni z grubym dnem lub prażyć w garnku. Długość tego procesu może zależeć i np. truskawki możemy zesmażyć w pół godziny, ale np. jeśli zależy nam na pysznych powidłach śliwkowych z węgierek, można je gotować nawet przez kilka dni (ja raz robiłam takie powidła z domowych śliwek przez 3 dni, potem dodałam miks rozgrzewających przypraw, a do reszty kakao i miałam pyszną wersję „śliwki w czekoladzie”). Ile więc smażyć/prażyć? To zależy od owoców i naszych upodobań smakowych. Ja po prostu próbuję w trakcie, czy smak i konsystencja mi odpowiada (czy np. nie są za rzadkie) i kiedy stwierdzę, że tak, zabieram się za etap II, czyli przechowywanie.

Najprostszy sposób na przechowywanie domowych przetworów

Pokażę go Wam na przykładzie powideł z dzikiej róży. Kiedyś miałam szczęście nazbierać na dzikiej plaży owoców róż (także dzikiej, a jakże! 😉 ), bo jak możecie przeczytać tutaj, czasem wczuwam się trochę w naszych paleolitycznych przodków i staję się prawdziwym zbieraczem 😉 Następnie poodcinałam końcówki, poprzekrajałam owoce i pozbawiłam nasionek, a potem zaczęłam smażyć na patelni. Tak po prostu, bez żadnych dodatków. Zapach był niebiański. Smak też. Nie spodziewałam się, że dzikie owoce o dużej zawartości witaminy C i bez dodatku cukru będą tak cudownie smakowały! Nie pamiętam, ile to smażenie trwało, ale kiedy wystarczająco się nawdychałam ich zapachu, zabrałam się za zabezpieczanie moich skarbów. Oto mój sposób:
  • odpowiednio wcześniej przygotować sterylne słoiczki (wyparzyć wrzątkiem i wysuszyć) ze szczelnymi nakrętkami
  • gorące przetwory nałożyć do słoiczków i szybko zakręcić
  • odwrócić do góry dnem i ułożyć na ściereczce lub gazecie do wystudzenia
  • na następny dzień sprawdzić, czy wszystkie są szczelnie zamknięte
  • przechowywać w chłodnym miejscu (lodówka lub piwnica)

Jak sprawdzić, czy nic się nie zepsuło

Teraz żywność jest mocno konserwowana i często martwa już po wcześniejszej obróbce, więc prawie nie zdarza się zakup produktów z pleśnią, gdzie jej być nie powinno (to poniekąd dobrze, bo takie pleśnie są szkodliwe dla zdrowia). Kiedy jednak robimy własne przetwory bez mocnych konserwantów, należy zachować większą ostrożność. Oto sposób, jakiego nauczono mnie w dzieciństwie. Moje BHP domowych przetworów:
  • sprawdzamy, czy słoiczek jest szczelny
  • po otwarciu oglądamy nakrętkę i zawartość słoiczka
  • wąchamy, czy dobrze pachnie
  • jeśli słoiczek był prawie pełny i zawartość dotykała nakrętki, zdejmujemy trochę zawartości z góry i wyrzucamy
  • próbujemy niewielką ilość
 Tego nauczono mnie w dzieciństwie i stosuję ten sposób do wszystkich przetworów, domowych i sklepowych. Nie zastanawiam się zbytnio, czy to ma dziś zawsze sens. Po prostu mam taki nawyk i robię to automatycznie 😉

dżem z persymon w słoiczku z łyżeczkąPrzepis na dżem z persymon

To teraz wreszcie będzie porządny przepis na dżem na szybko z pysznych owoców, które może nie są u nas bardzo popularnym składnikiem przetworów, bo są dość egzotyczne. A przez to dla mnie ciekawe i kuszące: persymony, znane także jako kaki. Wybieramy dobrze dojrzałe, dorodne owoce.

Składniki:

  • 8 persymon
  • sok z 1 cytryny
  • 1 łyżeczka cynamonu

Sposób przygotowania:

  • umyte owoce obieramy ze skóry i kroimy co najmniej na ćwiartki
  • smażymy na patelni z grubym dnem do miękkości
  • wyciskamy sok z cytryny i dodajemy do persymon
  • dodajemy cynamon
  • gorący dżem przekładamy do sterylnych słoiczków
    słoiczki zakręcamy, odwracamy do góry dnem i zostawiamy do wystygnięcia
  • na drugi dzień (najlepiej) sprawdzamy szczelność i odstawiamy w chłodne miejsce
  • po otwarciu słoiczka sprawdzamy wzrokowo, węchowo i smakowo, czy wszystko jest ok.
Gotowe 🙂 Ile takie przetwory można przechowywać? Mnie, o ile nie robię niewielkiej ilości, która znika błyskawicznie, udało się przechować w domu niektóre dwa, może nawet 3 lata.
Dajcie znać w komentarzach, jakie Wy macie sposoby na domowe przetwory. A może będą chętni na przepis na coś mocniejszego, tj. owocową nalewkę alkoholową? 😉

You may also like